أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
318
قانون ( فارسى )
ملس باشد . 19 - دارويى كه بايد بخورند و از آن بهره بينند گوارش مرواريد است ، كه تركيبش از قرار زير است : نسخه : مرواريد ناسفته و عاقر قرحا از هريك يك درهم ، زنجفيل و مصطكى از هريك چهار درهم ، زنجفيل بيابانى ، درونه ، بزر كرفس ، شيطرج ( گياه خلال دندان ) ، قاقله ، جوزبويا ، بسپايك و قرحه از هريك دو درهم ، بهمن سفيد ، بهمن سرخ ( بهمنان ) فلفل و فلفل دراز از هريك سه درهم ، شكر سفيد معمولى به وزن همهء داروها يا بيشتر . همه را خرد كنند و درهم ريزند و به هم زنند . هربار به وزن يك مثقال بخورند كه زهدان را سرحال آورد و معده را تقويت و اصلاح مىكند . 20 - بايد بسيار مواظب معدهشان باشند و براى تقويت معده كه بسيار ضرورى براى آنها است چيزهايى از قبيل : گلنگبين با عود و مصطكى و امثال آنها را بخورند . گوارشىهايى كه شكر بسيار در آنها به كار رفته و ديگ ابزارهاى نه بسيار تند و گرم در آنها وارد است بخورند . 21 - داروهاى گيرنده و گرمىبخش و خوشبو ضماد كنند و بر جايى كه مىخواهند بگذارند . فصل سوم بهداشت بعد از زايمان مادر همينكه بچه را به دنيا آورد بايد خود را بپوشد كه سرما نخورد . كوشش كند خون كافى بيرون دهد و غذاى خوب و مناسب حال بخورد . نبايد يك دفعه به غذاهاى پرمايه و ديرهضم هجوم آورد . مبادا زياد از حدّ لازم گرمى به درونش راه يابد و نيروى تغيير دهندهء كبد را ناتوان كند و تشنگى زياد بر او دست يابد ، كه بيم آن هست به بيمارى استسقا مبتلا شود . اگر مراعات خود را از حيث غذا نكند و كبد سفت شود ، اميد معالجه و شفا قطع مىشود . ايام بعد از زايمان ، خونريزى اين ايام حركتها و نوبتهايى دارد . در وهله اوّل تشويش و درد همراه دارد . اگر خون زايچگى از بيست روز گذشت و تا بيست و چهار روز فروكش نكرد يا بعد از فروكش كردن باز برگشت ، معلوم مىشود كه حالت غير طبيعى است ، كه حتما بايد مادر خود را پاكسازى كند . اين پاكسازى در حالتى مفيد است كه مادر در اثر بيمارى زايچگى زياد ناتوان نشده باشد . امّا اگر ناتوان شده است بهتر است از اسهال صرفنظر كند . اشتهاى باردار زن درحالىكه باردار است اگر اشتهاى غذا را از دست داد ، بهتر آن است كه غذاى بسيار چرب و چيزهايى بسيار شيرينمزه را ترك كند . آرامآرام پيادهروى كند امّا پيادهروى زياد نباشد .